به نام خدا

      
صفحه اصلی   لیست کلمات   لیست صفحات   

     
   بستن      
  لغت نامه دهخدا
بستن - [ fsjk ] - [ ]
آوا :
نوع لغت :
فینگلیش :
شرح : ; به مزرعه يا مرتعي ، سر دادن براي چرا. رجوع به مال بستن شود.
-آب بستن در چيزي ; آن را آبکي کردن . آن را رقيق ساختن : به سکنجبين آب بست . به آبگوشت آب بست .
-آب بستن يا توپ بستن بمالي ; در مدت اندک آن را خرج و تلف کردن . به تبذير صرف کردن تمام آن . رجوع به توپ بستن شود.
-به توپ بستن ; به گلوله و به مسلسل بستن جايي را. گشاد دادن آنها بقصد تخريب . بوفور ريختن . پياپي نازل ساختن : محمدعليشاه مجلس را بتوپ بست .
-به شمشير، به تيغ بستن ; بسيار زدن: صد تن از سپاهيان تعبيه کرد تا چون معتصم فرو نشيند از جوانب درآيند و شمشير در او بندند. (تاريخ طبرستان ). و لشکر شمشيرها برآهيختند و در آن زنديقان بستند و جمله را هلاک کردند. (فارسنامه ابن البلخي ص 91). و روي بر وي نهادند و حبشه را شکسته و شمشير در ايشان بستند. (ايضاً ص 96). ناگاه در سر ايشان افتاد و شمشير در ايشان بست . (ترجمه تاريخ يميني ). اللّه اکبر زدند و در سر کفار افتادند و شمشير در ايشان بستند. (ترجمه تاريخ يميني ). تيغ در حشم او بستند و برادر او را با هفتصد کس از وجوه افراد... بگرفتند. (ترجمه تاريخ يميني ). چون گريبان پيرامن او فراگرفتند و شمشير در او بستند. (ترجمه تاريخ يميني ).
  • پيدا کردن و شدن ، چون شکوفه بستن (غياث : بستن ).
  • برآوردن ، چون : آبله بستن . (آنندراج ). شوخ ، شوره ، کبره بستن:
    چندان ره انتظار را پيمودم
    کز اشک پياپي مژه ام آبله بست .

    محمد ميرک نظمي .


    نصيراي همداني گويد:
    چو دريا خشک لب باشد ز تخت شور اگر صدره
    چو کشکول گدايي خويش را برناخدا بستم .

    (آنندراج : بستن ).


    -کارتنک ، داغمه ، پينه ، کيغ. شوخ بستن ; گرفتن ، پديد آمدن و ظاهر شدن آنها: الاکتاب ; شقه بستن دست . (زوزني ). شوخ بستن . (از منتهي الارب ). شوغ:
    بسته کف دست و کف پاي شوخ
    پشت فروچفته چو پشت شمن .

    کسايي .


    -پينه بستن ; در تداول عوام ، سخت شدن پوست دست و پا و سر زانو و جز آن بر اثر کثرت کار. و رجوع به آبله بستن ، داغمه بستن و کبره بستن شود.
    -داغمه بستن لب ; در تداول عامه ، خشک شدن لب . و رجوع به آبله وپينه بستن شود.
    -پينه ، شوخ ، کيغ بستن ، پيشاني ، کف دست ، پا، سرزانو ; ظاهر شدن . برآمدن . سخت شدن آن :کيغ رَمَص باشد که بر مژه چشم بندد. (از حاشيه فرهنگ اسدي نسخه خطي نخجواني ).
    -زنجره بستن ; جمع شدن حبابهاي خرد گرداگرد ساغر شراب و جز آن .
    -کبره بستن ; جمع شدن چرک و کثافت و جز آن در سطح بدن و يا سطح اشياء. و رجوع به آبله بستن ، پينه بستن و داغمه بستن شود.
  • منعقد شدن بزر و تخم . (ناظم الاطباء).
    -کونه بستن ; دانه بستن ، در ترب و چغندر و شلغم و گندم در خوشه و جز آن .
    -هاله بستن ; پديد آمدن هاله در گرد ماه .
  • رُستن . روييدن . باليدن . (دزي ج 1 ص 83).
  • باردار شدن . (ناظم الاطباء): نطفه بستن ; انعقاد نطفه . منعقد شدن بزر و تخم . (ناظم الاطباء: بستن ).
  • بمجاز، منجمد شدن . کلچيدن ، فسردن ، تحجر. متحجر شدن . ماسيدن . لخته شدن . دلمه شدن . انبستن . خود را گرفتن . همگير شدن .لخته شدن . سفت شدن . ستبر يا سطبر شدن . عقد. منعقد شدن . زفت شدن . انعقاد. مقابل وارفتن چنانکه خون و ماست و شير و آب و پاچه و يخ و روغن و بستني و ژلاتين و گچ و جز آن : سرشير بستن ; خامه بستن شير. تغيير شکل دادن مايع به جامد:
    برون شد سپاهي که بالا و شيب
    بجنبيد و دريا ببست از نهيب .

    اسدي .


  • افسردن و منجمد شدن . (ناظم الاطباء). منجمد شدن و سخت گرديدن : شير را ماست بستم . آب يخ بست . (فرهنگ نظام ). افسردن . منعقد شدن:
    تا همي بندد آب در آذر
    تا همي بارد ابر در آزار.

    مسعودسعد.


    و اگر در گرده و مثانه نيز حرارتي باشد زودتر تيرگي که در بول بود ببندد و سنگ شود. (ذخيره خوارزمشاهي ).
  • منجمد کردن . (ناظم الاطباء): و از بهر آنکه ... مثانه ايشان [ کودکان ] گرمتر باشد آن تيرگي را ببندد. (ذخيره خوارزمشاهي ). اندر علاج زني که شير اندر پستان او بندد و پنير شود، سبب بستن شير اندر پستان از دو بيرون نيست ... (ذخيره خوارزمشاهي ).
    چون من ازخوي ستورانه تو ياد کنم
    از غم و درد ببندد به گلو در خيوم .

    ناصرخسرو.


    دريا چو نمک ببندد از سهم
    چون لشکر شاه ران گشايد.

    خاقاني .


    -ماست بستن ; منعقد شدن آن . انجماد. سفت شدن آن . تغيير حالت دادن آن از مايع به جامد. رجوع به اين مدخل شود.
  • بمعني ريختن چون توپ بستن . محمد طاهر نصيرآبادي در احوال محمدبيک نوشته که : او تصرفات مرغوب در بستن توپ کرد. (از آنندراج ). منظور صاحب آنندراج ريختن و ساختن توپ است .
  • فراهم آمدن . ايجاد شدن:
    ز آن دم که لعل او به شکرخنده باز شد
    در نيشکر ز رعشه غيرت شکر نبست .

    صائب (از آنندراج ).


    شود رزق هما گر استخوان من ز بيتابي
    عجب دارم دگر در استخوان مغز هما بندد.

    صائب (از آنندراج ).


    -ته ديگ بستن ; سخت شدن برنج قسمت زيرين پلو که به ديگ چسبيده است .
  • بسيار از چيزي در مدتي نسبةً طويل و پيوسته بکسي خوراندن . بسيار از طعامي يا شرابي بدو خورانيدن . يا آشاميدن دارو. قوت غالب از چيزي کردن : طبيب او را به خنکي ، به شير خنک ، به کاهو، به کاسني ، به هنداونه بست ; کاهوي بسيار در مدتي دراز بدو خوراند.
    -بستن ستور را به علف ; رها کردن و سردادن تا به وفور از آن خورد.
    -بناف کسي بستن ; بمقدار زياد پيوسته بدو خوراندن . در کار او کردن : چند جام شراب به نافش بستند. چند فحش آبدار بنافش بست .
    -به چوب ، به شلاق بستن کسي را; چوب و شلاق فراوان بدو زدن: و چوبهايي که بر دهل بزنند برو بستند. (جهانگشاي جويني ).
  • بمجاز، ماليدن . نهادن . طلي کردن تا رنگ دهد: حنا بستن ; رنگ گذاشتن . خضاب کردن:
    تا برگرفت ابر ز صحرا حجابها
    بستند باغها ز گل و مي خضابها.

    منوچهري .


    او را حنا بست و ديگر روز بدست ستوربان داد. (تاريخ سيستان ).
    -نخل بستن ; آذين بستن نخل:
    چو زرّ خفچه همه پشت و برش آتش رنگ
    چو نخل بسته همه سينه دايره اشکال .

    فرخي .


    گر ملايم بگذري از مشهد ما عيب نيست
    شمع نخل موم بهر ماتم پروانه بست .

    صائب (ديوان ص 193).


    و رجوع به نخل بستن در رديف خود شود.
  • درقمار مبلغي جز مبلغ معهود براي برد و باخت تعهد کردن .
  •   لغت نامه معین
    بستن - [ fsjk ] - [ ]
    آوا : (بَ تَ)
    نوع لغت : (مص م .)
    فینگلیش :
    شرح : 1 ـ به بند كشيدن . 2 ـ منجمد كردن . 3 ـ نقاشي كردن . 4 ـ منجمد شدن . 5 ـ مغلوب كردن . 6 ـ نسبت دادن .
    ریشه :
     
      اشتباه تایپی
    fi lcvui dh lvjud sv nhnk fvhd vh v u fi lhg fsjk a nspan classn04cHf fsjk nv dcd span Hk vh Hf d vnk Hk vh vrdr shojk fi s k fdk Hf fsj fi Hf aj Hf fsj span classn04cHf fsjk dh j fsjk flhgd span nv lnj hkn Hk vh ov jgt vnk fi jfbdv wvt vnk jlhl Hk v u fi j fsjk a nspan classn04cfi j fsjk span fi g gi fi lsgsg fsjk hdd vh ahn nhnk Hkih frwn jovdf f t v vdojk dh d khcg shojk lplnugdahi l gs vh fj fsj span classn04cfi aladv fi jdy fsjk span fsdhv cnk wn jk hc s hidhk jufdi vn jh k lujwl tv kadkn hc hkf nvHdkn aladv nv h fknkn jhvdo xfvsjhk ga v aladvih fvHidojkn nv Hk ckndrhk fsjkn lgi vh igh vnkn thvskhli hfk hgfgod w 91 v d fv d kihnkn pfai vh a sji aladv nv hdahk fsjkn hdqh w 96 kh hi nv sv hdahk htjhn aladv nv hdahk fsj jv li jhvdo dldkd hggi h fv cnkn nv sv thv htjhnkn aladv nv hdahk fsjkn jv li jhvdo dldkd jdy nv pal h fsjkn fvhnv h vh fh itjwn s hc i htvhn f vtjkn jv li jhvdo dldkd k vdfhk dvhlk h tvh vtjkn aladv nv h fsjkn jv li jhvdo dldkd li dnh vnk ank k a ti fsjk ydhe fsjk li fvH vnk k Hfgi fsjk Hkknvh a o a vi fvi fsjk knhk vi hkjzhv vh dl nl c ha dh d l i hl Hfgi fsj kwdvhd ilnhkd dn nvdh oa gf fhan c joj a v h v wnvi a g nhdd o da vh fvkhonh fsjl span classn04c hvjk nhyli dki dy a o fsjk span vtjk ndn Hlnk zhiv ank Hkih hgh jhf ari fsjk nsj c ckd a o fsjk hc lkjid hghvf a y fsji t nsj t hd a o aj tv tji aj alk span classn04c dki fsjk span nv jnh g u hl soj ank sj nsj h sv chk c Hk fv hev evj hv v u fi Hfgi fsjk nhyli fsjk fvi fsjk a nspan classn04cnhyli fsjk gf span nv jnh g uhli oa ank gf v u fi Hfgi dki fsjk a nspan classn04c dki a o dy fsjk dahkd t nsj h svchk span zhiv ank fvHlnk soj ank Hk dy vlw fhan i fv l i al fknn hc phadi tvik hsnd ksoi oxd ko hkd span classn04cck vi fsjk span lu ank pfhfihd ovn vnh vn shyv avhf c Hk span classn04c fvi fsjk span lu ank v ehtj c Hk nv sxp fnk dh sxp hadh v u fi Hfgi fsjk dki fsjk nhyli fsjk a nli lkurn ank fcv jol khzl hghxfhspan classn04c ki fsjk span nhki fsjk nv jvf yknv agyl knl nv o ai c Hk span classn04cihgi fsjk span ndn Hlnk ihgi nv vn lhi li vsjk v ddnk fhgdnk ncd 1 w 83li fhvnhv ank khzl hghxfh kxti fsjk hkurhn kxti lkurn ank fcv jol khzl hghxfh fsjk li fl hc lk ln ank g dnk tsvnk jp v ljp v ank lhsdnk goji ank ngli ank hkfsjk o n vh vtjk il dv ank goji ank stj ank sjfv dh sxfv ank urn lkurn ank ctj ank hkurhn lrhfg hvtjk khk i o k lhsj adv Hf h i do v yk fsjkd ghjdk c Hk svadv fsjk ohli fsjk adv jyddv a g nhnk lhdu fi hln fv k an s hid i fhgh adf f kfdn nvdh ffsj hc kidf li htsvnk lk ln ank khzl hghxfh lk ln ank soj vndnk adv vh lhsj fsjl Hf do fsj tvik kzhl htsvnk lkurn ank jh ild fknn Hf nv Hbvjh ild fhvn hfv nv Hchv h v nv vni lehki kdc pvhvjd fhan c njv jdv d i nv f g f n ffknn sk a n bodvi o hvclahid li lk ln vnk khzl hghxfh hc fiv Hk i lehki hdahk n hk vljv fhan Hk jdv d vh ffknn bodvi o hvclahid hknv ugh ckd i adv hknv sjhk h fknn kdv a n sff fsjk adv hknv sjhk hc n fdv k kdsj bodvi o hvclahid k lk hco d sj vhki j dhn kl hc yl nvn ffknn fi g nv od l nvdh kl ffknn hc sil k ga v ahi vhk ahdnspan classn04clhsj fsjk span lkurn ank Hk hk lhn stj ank Hk jyddv phgj nhnk Hk hc lhdu fi hln v u fi hdk lnog a nli flukd vdojk k j fsjk lpln xhiv kwdvHfhnd nv hp hg lplnfd k aji i h jwvthj lvy f nv fsjk j vn hc Hkknvh lkz v whpf Hkknvh vdojk shojk j hsj li tvhil Hlnk hd hn ank c Hk nl i gug h fi a vokni fhc annv kda v c vuai ydvj a v kfsj a n vcr ilh v hsjo hk lk c fdjhfd u f nhvl n v nv hsjo hk lyc ilh fknnspan classn04cji nd fsjk span soj ank fvk rslj cdvdk g i fi nd sfdni hsj li fsdhv hc dcd nv lnjd ksf x dg d sji f sd o vhknk fsdhv hc xuhld dh avhfd fn o vhkdnk dh Hahldnk nhv r j yhgf hc dcd vnk xfdf h vh fi ok d fi adv ok fi hi fi hskd fi iknh ki fsj hi d fsdhv nv lnjd nvhc fn o vhknspan classn04cfsjk sj v vh fi ugt span vih vnk svnhnk jh fi t v hc Hk o vnspan classn04cfkht sd fsjk span flrnhv cdhn d sji fn o vhknk nv hv h vnk kn hl avhf fi khta fsjkn kn tpa Hfnhv fkhta fsj span classn04cfi f fi aghr fsjk sd vhspan f aghr tvh hk fn cnk fihdd i fv nig fckkn fv fsjkn ihk ahd dkd li fl hc lhgdnk kihnk xgd vnk jh vk nin pkh fsjk vk bhajk oqhf vnk jh fv vtj hfv c wpvh p hfihfsjkn fhyih c g ld oqhfihh vh pkh fsj nd v v c fnsj sj vfhk nhn jhvdo sdsjhk span classn04ckog fsjk span Hbdk fsjk kog cv ot i ili aj fva Hja vk kog fsji ili sdki nhdvi ha hg v lghdl f bvd hc lain lh udf kdsj alu kog l l fiv lhjl v hki fsj v u fi kog fsjk nv vndt o n a nli nvrlhv lfgyd c lfgy lui n fvhd fvn fhoj juin vnk
    1 fi fkn adnk 2 lk ln vnk 3 krhad vnk 4 lk ln ank 5 lyg f vnk 6 ksfj nhnk
    بازگشت