به نام خدا

      
صفحه اصلی   لیست کلمات   لیست صفحات   

     
   تازه کردن      
  لغت نامه دهخدا
تازه کردن - [ jhci vnk ] - [ ]
آوا : زَ / زِ ک َ دَ
نوع لغت : مص مرکب
فینگلیش :
شرح : نو کردن . دوباره کردن . ازنو کردن . احيا کردن . اعاده . تجديد کردن:
يونان که بود مادر يونس ز بطن حوت
يادي نکرد و کرد ز عصمت جهان بخود
تا تازه کرد ياد اوائل بدين خويش
تا زنده کرد مذهب يونانيان بخود.

دقيقي .


عهد و ميثاق باز تازه کنيم
از سحرگاه تا بوقت نماز.

آغاجي .


بدو گفت سوگند را تازه کن
همه کار بر ديگر اندازه کن
که چون بازگردي نپيچي ز من
نه از نامداران اين انجمن .

فردوسي .


وگر جز بر اين گونه گويي سخن
کنم تازه پيکار و کين کهن .

فردوسي .


بيامد بخواهد ازو کين من
کند تازه او باز آئين من .

فردوسي .


که خواهد از اين دشمنان کين من
کند در جهان تازه آيين من .

فردوسي .


مير يوسف که همي تازه کند رسم ملوک
مير يوسف که همي زنده کند اسم پدر.

فرخي .


رسم بهمن گير و از نو تازه کن بهمنجنه
اي درخت ملک ، بارت عز و بيداري تنه .

منوچهري (ديوان چ کازيميرسکي ص 108).


برخيز و بسيستان آي با سرهنگان و حشم که جمع شده است ... تا عهد تازه کرده آيد. (تاريخ سيستان ). عاقرقرحا، ياد کرده آمد اندر باب طا، که او بيخ طرخون دشتي است ليکن اينجاي ذکرش تازه کرديم تا تمام تر بود. (الابنيه عن حقائق الادويه ). تا آنگاه که رسولان فرستاده آيد و عهدها تازه کرده شود. (تاريخ بيهقي ). صاحب بايستاد تا پدر حسنويه فرازرسيد و عهد تازه کردند. (مجمل التواريخ ). تا وقت دجال بزير آيد [ عيسي عليه السلام از بيت المعمور ] و دين پيغامبر ما صلوات اللّه عليه تازه کند. (مجمل التواريخ ). شاه ندانست که هر شب خط مندل تازه يابد کردن . (اسکندرنامه قديم نسخه سعيد نفيسي ). و اين ربض را بهر وقت که لشکري قصد بخارا کردي ، عمارت تازه کردندي و ارسلان خان بروزگار خويش بفرمود تا در پيش آن ربض ربضي ديگر بنا کنند. (تاريخ بخارا). بهر وقت که لشکري قصد بخارا کردي عمارت تازه کردند. (تاريخ بخارا). دو من انگبين و چهار من شراب انگوري بهم بياميزند و داروهاي مذکور در خرقه اي فراخ بندند و هفت روز در آفتاب نهند تا سه بار و [ هر بار ] دارو تازه مي کنند. (ذخيره خوارزمشاهي ). و خربزه بسيار زکام راتازه کند و آنرا که مستعد آن باشد زکام آرد. (ذخيره خوارزمشاهي ). و هفت شبانروز در نمک آب نهند و هر روز آب و نمک تازه کنند، پس آنرا بشويند. (ذخيره خوارزمشاهي ).
بهار دولت او آن هواي معتدل دارد
که گردون خرف را تازه کرد ايام برنايي .

انوري .


شبانگه آفتاب آوردي از رخ
مرا عهد سليمان تازه کردي .

خاقاني .


نوازشهاي بي اندازه کردش
همان عهد نخستين تازه کردش .

نظامي .


ز شيرين ياد بي اندازه ميکرد
بدو سوگ برادر تازه ميکرد.

نظامي .


سر از البرز برزد جرم خورشيد
جهان را تازه کرد آئين جمشيد.

نظامي .


چهارم روز مجلس تازه کردند
غناها را بلندآوازه کردند.

نظامي .


و از دور دوم اين مثال راتجديد مي کرده اند و بر زبان هر رسول منشور را تازه ميکرده اند بمعجزات و براهين . (کتاب المعارف ).
خواست آبي و وضو را تازه کرد
دست و رو را شست او زآن آب سرد.

مولوي .


تازه کن ايمان نه از گفت زبان
اي هوي را تازه کرده در نهان .

مولوي .


سخن چين کند تازه جنگ قديم
بخشم آورد نيک مرد سليم .

(بوستان ).


نمک ريش ديرينه ام تازه کرد
که بودم نمک خورده از دست مرد.

(بوستان ).


  • مجازاً، خرم و باطراوت و خوش کردن:
    خانمان دوستان را خوب کردي چون بهشت
    روزگار نيکخواهان تازه کردي چون بهار.

    فرخي .


    ميان خلق سرافراز و تازه کرد مرا
    مکارم تو چو سرو و چو سوسن آزاد.

    مسعودسعد.


    باغ سخا را چو فلک تازه کرد
    مرغ سخن را فلک آوازه کرد.

    نظامي .


  • مجازاً، شاد و خوشحال کردن:
    از آن خوب گفتار بوزرجمهر
    حکيمان همه تازه کردند چهر.

    فردوسي .


    ببودند آن شب ابا مي بهم
    بمي تازه کردند جان دژم .

    فردوسي .


    درآ کز يک نظر جان تازه کردي
    بسا عشق کهن کآن تازه کردي .

    خاقاني .


  • بارونق کردن . نو کردن:
    کهن بود در سال هشيار مرد
    بداد و بخوبي جهان تازه کرد.

    فردوسي .


    تو فرزند خوانش نه داماد من
    بدو در جهان تازه کن يادمن .

    فردوسي .


    کنون از بزرگي ّ خسرو سخن
    بگويم کنم تازه روز کهن .

    فردوسي .


    مرا ده تو پيروزي و فرهي
    بمن تازه کن تخت شاهنشهي .

    فردوسي .


    وز آن پس بفرمود بهرام را
    که اندر جهان تازه کن نام را.

    فردوسي .


    سخنها که بشنيدم از دخترت
    چنان دان که او تازه کرد افسرت
    بدين مسيحا بکوشد همي
    سخنهاي ما کم نيوشد همي .

    فردوسي .


    اي جهان را تازه کرده رسم و آئين پدر
    اي برون آورده ماه مملکت را از محاق.

    منوچهري .


    هر زمان اسلام را تازه کند
    آن امام بن امام بن امام .

    ناصرخسرو.


    اگر جهان من از غم کهن شده ست رواست
    جهان بمدح تو تازه کنم بقاي تو باد.

    خاقاني .


    درآ کز يک نظر جان تازه کردي
    بسا عشق کهن کآن تازه کردي .

    خاقاني .


    رجوع به تازه شود.
  •   اشتباه تایپی
    k vnk n fhvi vnk hck vnk hpdh vnk huhni j ndn vnk d khk i f n lhnv d ks c fxk p j dhnd k vn vn c uwlj ihk fo njh jhci vn dhn h hmg fndk o da jh ckni vn lbif d khkdhk fo nuin ldehr fhc jhci kdl hc spv hi jh f rj klhcfn tj s kn vh jhci k ili hv fv nd v hknhci k i k fhc vnd k d d c lk ki hc khlnhvhk hdk hk lk v c fv hdk ki dd sok kl jhci d hv dk ik fdhln fo hin hc dk lk kn jhci h fhc Hmdk lk i o hin hc hdk nalkhk dk lk kn nv ihk jhci Hddk lk ldv d st i ild jhci kn vsl lg ldv d st i ild ckni kn hsl nvvsl filk dv hc k jhci k filk ki hd nvoj lg fhvj uc fdnhvd jki fvodc fsdsjhk Hd fh svik hk pal i lu ani hsj jh uin jhci vni Hdn jhvdo sdsjhk uhrvrvph dhn vni Hln hknv fhf xh i h fdo xvo k najd hsj gd k hdk hd b va jhci vndl jh jlhl jv f n hghfkdi uk prhmr hghn di jh Hk hi i vs ghk tvsjhni Hdn uinih jhci vni a n jhvdo fdird whpf fhdsjhn jh nv psk di tvhcvsdn uin jhci vnkn l lg hgj hvdo jh rj n hg fcdv Hdn udsd ugdi hgsghl hc fdj hglul v ndk dyhlfv lh wg hj hggi ugdi jhci kn l lg hgj hvdo ahi knhksj i iv af ox lkng jhci dhfn vnk hs knvkhli rndl ksoi sudn ktdsd hdk vfq vh fiv rj i ga vd rwn fohvh vnd ulhvj jhci vnknd hvsghk ohk fv c hv o da ftvl n jh nv da Hk vfq vfqd nd v fkh kkn jhvdo fohvh fiv rj i ga vd rwn fohvh vnd ulhvj jhci vnkn jhvdo fohvh n lk hk fdk ihv lk avhf hk vd fil fdhldckn nhv ihd lb v nv ovri hd tvho fknkn itj v c nv Htjhf kikn jh si fhv iv fhv nhv jhci ld kkn bodvi o hvclahid ovfci fsdhv c hl vhjhci kn Hkvh i lsjun Hk fhan c hl Hvn bodvi o hvclahid itj afhkv c nv kl Hf kikn iv v c Hf kl jhci kkn s Hkvh fa dkn bodvi o hvclahid fihv n gj h Hk i hd lujng nhvn i vn k ovt vh jhci vn hdhl fvkhdd afhk i Htjhf H vnd hc vo lvh uin sgdlhk jhci vnd k hcaihd fd hknhci vna ilhk uin kosjdk jhci vna c advdk dhn fd hknhci ld vnfn s fvhnv jhci ld vnsv hc hgfvc fvcn vl o vadn ihk vh jhci vn Hmdk ladn ihvl v c l gs jhci vnknykhih vh fgknH hci vnkn hc n v n l hdk lehg vhj ndn ld vni hkn fv cfhk iv vs g lka v vh jhci ld vni hkn flu chj fvhidk jhf hgluhvt o hsj Hfd q vh jhci vnnsj v vh asj h cHk Hf svnjhci k hdlhk ki hc tj cfhk hd i d vh jhci vni nv kihk sok dk kn jhci k rndl foal H vn kd lvn sgdl kl vda ndvdki hl jhci vn i f nl kl o vni hc nsj lvnli l hch ovl fhxvh j o a vnk ohklhk n sjhk vh o f vnd k fiaj v c hv kd o hihk jhci vnd k fihvldhk ogr svhtvhc jhci vn lvhl hvl j sv s sk Hchnfhy soh vh tg jhci vnlvy sok vh tg H hci vnli l hch ahn o aphg vnk hc Hk o f tjhv f cv livp dlhk ili jhci vnkn ivff nkn Hk af hfh ld fil fld jhci vnkn hk n l nvH c d kzv hk jhci vnd fsh uar ik Hk jhci vnd li fhv kr vnk k vnk ik f n nv shg iadhv lvnfnhn fo fd ihk jhci vnj tvckn o hka ki nhlhn lk fn nv ihk jhci k dhnlk k k hc fcv d osv sok f dl kl jhci v c ik lvh ni j dv cd tvid flk jhci k joj ahikaid c Hk s ftvl n fivhl vh i hknv ihk jhci k khl vhsokih i fakdnl hc nojvj khk nhk i h jhci vn htsvj fndk lsdph f an ild sokihd lh l kd an ild hd ihk vh jhci vni vsl Hmdk nvhd fv k H vni lhi llg j vh hc lphriv clhk hsghl vh jhci knHk hlhl fk hlhl fk hlhl h v ihk lk hc yl ik ani sj v hsj ihk flnp j jhci kl frhd j fhnnvH c d kzv hk jhci vnd fsh uar ik Hk jhci vnd v u fi jhci a n
    بازگشت